Olej silnikowy ma jedno z najważniejszych zadań w całym samochodzie. Tworzy warstwę smarną pomiędzy współpracującymi elementami, pomaga ograniczać tarcie, odprowadza ciepło i uczestniczy w utrzymywaniu wnętrza silnika w czystości. Współczesne oleje są przy tym znacznie bardziej złożonymi produktami niż sama baza olejowa – zawierają już własne pakiety dodatków poprawiających ich właściwości.
Mimo to na rynku dostępne są również dodatkowe preparaty, które można wprowadzić bezpośrednio do układu smarowania. Jedne mają zmniejszać tarcie, inne stabilizować lepkość, ograniczać zużycie oleju lub wspierać ochronę metalowych powierzchni. Ich zastosowanie może mieć sens w określonych sytuacjach, ale nie powinno być traktowane jako obowiązkowa czynność przy każdym silniku i każdej wymianie oleju.
Przed zastosowaniem dodatku warto więc wiedzieć, jaki problem ma on rozwiązać, czy jest odpowiedni dla konkretnej jednostki napędowej oraz czy producent samochodu dopuszcza używanie tego rodzaju preparatów. Dobrze dobrany środek może stanowić uzupełnienie eksploatacji, ale nie zastąpi właściwego oleju, regularnego serwisu ani naprawy mechanicznie zużytego silnika.
Czym są dodatki do oleju silnikowego?
Dodatki do oleju silnikowego to preparaty przeznaczone do wymieszania ze środkiem smarnym znajdującym się w jednostce napędowej. Ich skład oraz sposób działania mogą być bardzo różne, dlatego określenie „dodatek do oleju” obejmuje w praktyce kilka odmiennych kategorii produktów.
Niektóre preparaty mają przede wszystkim zmniejszać tarcie pomiędzy metalowymi elementami. Inne wpływają na lepkość oleju, są przeznaczone do jednostek wykazujących zwiększone zużycie środka smarnego albo zawierają składniki mające poprawiać ochronę powierzchni pracujących pod dużym obciążeniem. Dostępne są również środki bazujące na cząstkach ceramicznych.
Trzeba jednocześnie pamiętać, że sam olej silnikowy już jest mieszaniną bazy olejowej oraz zaawansowanego pakietu dodatków. W jego składzie znajdują się między innymi detergenty, dyspergatory, przeciwutleniacze, modyfikatory tarcia czy dodatki przeciwzużyciowe. Proporcje dobierane są tak, aby gotowy olej spełniał określone normy producentów samochodów oraz organizacji takich jak ACEA czy API.
Z tego powodu dodatkowy preparat nie jest automatycznie potrzebny w każdym prawidłowo działającym silniku. Co więcej, niektórzy producenci samochodów wyraźnie zaznaczają w instrukcjach obsługi, że nie zalecają stosowania dodatkowych środków w oleju. Przed aplikacją warto więc sprawdzić dokumentację konkretnego auta, szczególnie jeśli pojazd jest objęty gwarancją.
Jak działają preparaty dodawane do oleju?
Sposób działania zależy od zastosowanej technologii. Preparat zwiększający lepkość będzie funkcjonował zupełnie inaczej niż środek zawierający dodatki przeciwzużyciowe czy produkt ceramiczny. Dlatego nie należy wszystkich dodatków traktować jako zamienników.
Środki przeciwcierne mają za zadanie wspierać warstwę smarną w miejscach, gdzie współpracujące powierzchnie są mocno obciążone. Ich celem jest ograniczenie bezpośredniego kontaktu metalu z metalem. Producenci preparatów ceramicznych wykorzystują natomiast drobne cząstki mające tworzyć dodatkową warstwę ochronną na współpracujących elementach.
Inną kategorię stanowią preparaty przeznaczone do starszych lub bardziej zużytych jednostek. Mogą wpływać na właściwości oleju w wysokiej temperaturze i ograniczać jego przedostawanie się przez większe luzy występujące w silniku. Tego typu produkt może w określonych przypadkach zmniejszyć objawy zużycia, ale nie odbuduje mechanicznie wyeksploatowanych części.
To ważne rozróżnienie. Jeżeli silnik spala dużą ilość oleju z powodu uszkodzonych pierścieni tłokowych, zużytych cylindrów albo turbosprężarki, dodatek może co najwyżej wpłynąć na objawy. Nie powinien zastępować diagnostyki oraz naprawy rzeczywistej przyczyny problemu.
Podobnie jest z głośną pracą jednostki. Jeśli źródłem hałasu jest poważne zużycie elementów mechanicznych, wlanie preparatu do oleju nie jest rozwiązaniem równoważnym z prawidłową diagnozą warsztatową.
Kiedy warto zastosować dodatek do oleju?
Decyzję najlepiej rozpocząć od prostego pytania: po co właściwie chcemy go zastosować? Sam fakt, że samochód ma kilka lat lub przejechał określoną liczbę kilometrów, nie jest jeszcze wystarczającym powodem.
Dodatkiem można zainteresować się wtedy, gdy zależy nam na dodatkowej ochronie współpracujących elementów w silniku intensywnie eksploatowanym albo gdy wybrany produkt jest przeznaczony do konkretnego problemu występującego w jednostce. Może chodzić przykładowo o zwiększone zużycie oleju, głośniejszą pracę lub potrzebę ograniczenia tarcia.
W przypadku preparatów ochronnych dobrym momentem na aplikację bywa wymiana oleju. Świeży środek smarny nie jest jeszcze obciążony dużą ilością zanieczyszczeń i może od początku pracować razem z dodatkiem. Zawsze należy jednak kierować się instrukcją konkretnego produktu, ponieważ nie wszystkie preparaty stosuje się w identyczny sposób.
Nie ma natomiast potrzeby dodawania kolejnej chemii wyłącznie dlatego, że wymieniamy olej. Jeśli silnik pracuje prawidłowo, zastosowany olej spełnia właściwą normę, a producent pojazdu nie przewiduje dodatkowych preparatów, podstawą pozostaje regularny serwis.
Przed aplikacją warto również sprawdzić instrukcję samochodu. Niektórzy producenci, w tym przykładowo Ford czy Kia w instrukcjach części swoich współczesnych modeli, wyraźnie odradzają dodatkowe środki do oleju. Ma to szczególne znaczenie w nowych samochodach oraz pojazdach pozostających na gwarancji.
Czy dodatek do oleju sprawdzi się przy dużym przebiegu?
Duży przebieg jest jednym z najczęstszych powodów zainteresowania dodatkami do oleju. Nie powinien być jednak traktowany jako diagnoza stanu technicznego silnika. Dwie jednostki mające po 250 tysięcy kilometrów mogą znajdować się w zupełnie innej kondycji.
Silnik regularnie serwisowany, eksploatowany głównie na dłuższych trasach i pracujący przez cały okres na prawidłowo dobranym oleju może przy wysokim przebiegu pozostawać w bardzo dobrym stanie. Z kolei jednostka z dużo mniejszym przebiegiem, ale zaniedbana serwisowo i użytkowana głównie na krótkich odcinkach, może wykazywać już wyraźne oznaki zużycia.
W starszym silniku dodatek może być rozważany wtedy, gdy odpowiada na konkretną potrzebę. Dostępne są przykładowo produkty ukierunkowane na zwiększoną konsumpcję oleju oraz środki mające ograniczać tarcie współpracujących powierzchni. Najpierw warto jednak sprawdzić, czy zauważone objawy nie wynikają z usterki wymagającej naprawy.
Szczególnie ostrożnie należy podchodzić do jednostek zużywających bardzo duże ilości oleju, dymiących, mających problemy z ciśnieniem oleju albo nierówną kompresją. W takich przypadkach pierwszym krokiem powinna być diagnostyka. Dodatek może wspierać eksploatację silnika, ale nie zmieni zużytego mechanicznie elementu w nową część.
Z tego powodu przy wyborze preparatu przebieg warto traktować jako jedną z informacji, a nie jedyne kryterium. Znacznie więcej mówi rzeczywista kondycja jednostki, historia serwisowa, zużycie oleju i sposób jej pracy.
Jak prawidłowo używać dodatków do oleju?
Nie istnieje jedna uniwersalna instrukcja odpowiednia dla wszystkich preparatów. Różnice mogą dotyczyć ilości środka, momentu aplikacji, wymaganej temperatury silnika oraz tego, czy produkt powinien zostać dodany do starego, czy świeżego oleju.
Przed zastosowaniem należy przede wszystkim sprawdzić trzy rzeczy: zgodność preparatu z typem silnika, ilość oleju znajdującą się w układzie oraz zalecane dawkowanie. Trzeba również upewnić się, że po dodaniu preparatu całkowity poziom cieczy w układzie smarowania nie przekroczy oznaczenia maksimum na bagnecie lub wskazania przewidzianego przez producenta auta.
Jeżeli preparat ma zostać zastosowany podczas wymiany oleju, warto wcześniej przygotować odpowiednią jego ilość. Nie należy mechanicznie wlewać pełnej nominalnej objętości oleju, a następnie dodawać kolejnego produktu ponad maksymalny poziom.
Warto też unikać jednoczesnego stosowania kilku różnych dodatków bez potwierdzenia ich wzajemnej zgodności. Każdy z nich może wpływać na właściwości gotowego oleju, a połączenie kilku przypadkowych produktów nie oznacza automatycznie lepszej ochrony.
Po aplikacji należy postępować zgodnie z instrukcją preparatu. Czasami wystarczy uruchomienie silnika i pozostawienie go przez kilka minut na biegu jałowym, podczas gdy inne produkty potrzebują określonego przebiegu, aby osiągnąć deklarowany przez producenta efekt.
Dodatki do oleju MA Professional, co warto o nich wiedzieć?
MA Professional oferuje kilka preparatów przeznaczonych do układu olejowego, które różnią się sposobem działania i zastosowaniem. W ofercie znajdują się zarówno preparaty do płukania silnika stosowane przed wymianą oleju, klasyczne dodatki przeznaczone między innymi do jednostek z objawami zużycia, jak i produkty wykorzystujące technologię ceramiczną.
Przykładem tej ostatniej kategorii jest MA Professional CERAPROTECT BENZYNA. Jest to preparat opracowany z myślą o silnikach benzynowych, zawierający mikrocząsteczki ceramiczne oraz środki przeciwzużyciowe zawieszone w olejach bazowych. Według producenta podczas pracy preparat tworzy na metalowych powierzchniach mikrofilm ochronny mający ograniczać tarcie i bezpośredni kontakt współpracujących elementów.
Producent wskazuje również na możliwość wypełniania mikronierówności powierzchni oraz deklaruje poprawę kultury pracy, ograniczenie tarcia i dodatkową ochronę silnika. Warto traktować te informacje jako deklarowane właściwości konkretnego preparatu, a nie uniwersalną gwarancję takiego samego efektu w każdej jednostce napędowej.
CERAPROTECT BENZYNA ma postać niewielkiego, 10-gramowego preparatu. Jedno opakowanie jest przeznaczone do około 6 litrów oleju. Można dodać je w dowolnym momencie eksploatacji, jednak producent zaleca aplikację przede wszystkim do świeżego oleju podczas jego wymiany.
Zgodnie z instrukcją preparat najpierw należy dokładnie wymieszać ze świeżym olejem przeznaczonym do zalania silnika. Po rozgrzaniu jednostki i spuszczeniu starego oleju silnik napełnia się przygotowaną mieszanką. Następnie jednostkę należy uruchomić i pozostawić przez kilka minut na biegu jałowym, aby preparat został rozprowadzony po układzie.
Producent podaje, że pełny proces ceramizacji następuje po przejechaniu około 1500–2000 kilometrów, a deklarowana ochrona może utrzymywać się do 50 000 kilometrów. Zalecane jest jednak ponowne użycie preparatu po kolejnej wymianie oleju.
CERAPROTECT BENZYNA może być stosowany nie tylko w silnikach benzynowych, ale według producenta także w manualnych skrzyniach biegów oraz przekładniach mechanicznych. Preparatu nie należy stosować w układach wykorzystujących mokre sprzęgło. Producent deklaruje jego mieszalność z olejami silnikowymi i przekładniowymi oraz możliwość użycia w silnikach wyposażonych w turbosprężarki, katalizatory i filtry cząstek stałych.
Podobnie jak w przypadku innych dodatków, przed zastosowaniem warto jednak sprawdzić zalecenia producenta konkretnego samochodu. Szczególnie w nowych pojazdach instrukcja obsługi i warunki gwarancji powinny mieć pierwszeństwo przed ogólnymi zaleceniami producenta chemii motoryzacyjnej.
Jaki dodatek do oleju silnikowego wybrać?
Najlepszym punktem wyjścia nie jest marka produktu ani liczba deklarowanych korzyści, lecz cel jego zastosowania. Jeśli silnik zużywa nadmierną ilość oleju, potrzebuje innego podejścia niż sprawna jednostka, w której kierowcy zależy przede wszystkim na dodatkowej ochronie przeciwzużyciowej.
Sprawdź nasz ranking najlepszych dodatków do olejów silnikowych
Warto dokładnie sprawdzić, do jakich typów silników przeznaczony jest produkt. Znaczenie może mieć rodzaj paliwa, obecność turbosprężarki, filtra cząstek stałych, typ skrzyni biegów czy zastosowanie mokrego sprzęgła. Szczegółowa instrukcja powinna również określać proporcję preparatu do ilości oleju.
Drugim krokiem jest sprawdzenie zaleceń producenta auta. To szczególnie istotne, ponieważ część producentów samochodów wprost nie zaleca stosowania dodatkowych preparatów w oleju silnikowym. Jeżeli instrukcja konkretnego modelu zawiera takie zastrzeżenie, należy wziąć je pod uwagę przed zastosowaniem produktu.
Nie można również zapominać o samym oleju. Dodatek nie jest sposobem na poprawienie źle dobranego środka smarnego. Najpierw należy zastosować olej o lepkości i specyfikacji wymaganej przez producenta jednostki oraz przestrzegać właściwych interwałów jego wymiany.
Jeżeli natomiast silnik wykazuje niepokojące objawy – szybko traci olej, głośno pracuje, ma problemy z ciśnieniem smarowania, dymi lub pojawiają się znaczne różnice w kompresji – przed wyborem dodatku warto wykonać diagnostykę. Środek chemiczny może wspomóc eksploatację w określonych warunkach, ale nie powinien służyć do maskowania usterki.
Dodatki do oleju mogą więc mieć swoje miejsce w pielęgnacji i eksploatacji samochodu, jednak powinny być dobierane świadomie. Nie każdy silnik ich potrzebuje i nie każdy preparat będzie odpowiedni do każdej jednostki. Najważniejsze pozostają właściwy olej, regularna wymiana filtra i środka smarnego oraz reagowanie na pierwsze oznaki nieprawidłowej pracy silnika. Dopiero na tej podstawie można zdecydować, czy dodatkowy preparat rzeczywiście będzie uzasadnionym uzupełnieniem eksploatacji.
0 komentarzy